Europese integratie

Wereldhandel

Trefwoorden

Administratieve rompslomp, Aid for Trade, agenda van Doha, andersglobalisten, bilaterale akkoorden, deregulering, dienstenhandel (GATS), Doharonde, duurzame handel, eerlijke handel, exportkredieten, , GATT, globale village, globale wereld, handelsoorlogen, landbouwsubsidies, liberalisering, multilateraal handelssysteem, nieuwe wereldorde, protectionisme, reorganisatie WHO, sociale minimum normen, Uruguayronde, wereldeconomie, Wereldhandelsorganisatie (WHO)

Doordenkers

- Kan er zonder multilateraal handelssysteem een billijke wereldhandel ontstaan?

- Zijn zwakkere handelspartners beter af met bilaterale handelsovereenkomsten?

- Is vrijhandel voor alle handelspartners wel mogelijk en zinvol?

- Is welvaartscreatie geen beter criterium dan louter vrijhandel?

- Is de Europese Unie voorbereid op de liberalisering van haar thuismarkt?

- Moet de Europese Unie haar interne markt volledig openen?

INLEIDING

'Eigenlijk is dit Europa in de globale wereld van morgen het beste kader dat we kunnen bedenken'.
Karel Van Miert, ex-EU-commissaris

Nieuwe wereldordening. 'Niet nood aan minder, maar aan een nieuwe wereldordening wordt alsmaar groter. Indien het waar is dat de internationale verhoudingen in belangrijke mate worden bepaald door de internationale handelsstromen, dan mag het belang van een ministerconferentie van de Wereldhandelsorganisatie (WHO) in Genève niet worden onderschat', stelt Bernard Bulcke. (De Standaard)

Context. Het internationaal economisch landschap evolueert snel. Economische integratie en wederzijdse afhankelijkheid nemen zienderogen toe in een sterk veranderende wereldeconomie. De internationale productielijnen voor industriële goederen worden veel complexer en maken een afweging van de belangen moeilijker. Economische zwaartepunten wijzigen geografisch van plaats.

Export. Export is een belangrijke factor die welvaart en economische groei van een land bevordert. Bij export kunnen de omstandigheden gunstig of ongunstig zijn (wisselkoersen, marktprijzen, toegang tot afzetmarkten, e.a.). In een globale wereld is de wereldhandel een belangrijke factor geworden die kan bijdragen tot een billijker internationale verdeling van de welvaart. Veel (arme) landen ervaren dagelijks dat dit niet vanzelfsprekend is. Ook de rijkere landen hebben baat bij een hervorming van de regels van de wereldhandel.

Ruimere agenda. Sedert 1947 lopen er onderhandelingen over de liberalisering van de wereldhandel. De agenda van deze onderhandelingen werd gaandeweg verruimd: vermindering van de landbouwsubsidies, verlaging van de invoerrechten op industriële goederen, wegwerken van contingenten, vermindering van administratieve rompslomp, vrijmaking van de handel in diensten, en de vrije toegang tot de afzetmarkten van rijke landen voor de armste landen.

Bescherming. Hoe omvangrijk de wereldhandel ook is, bijna alle nationale markten worden nog redelijk sterk afgeschermd voor de concurrentie. Dat hangt o.m. af van de bedrijfssectoren die een land of die de EU kwetsbaar acht. Bovendien blijkt dat zodra invoerrechten worden afgebouwd er bijna tegelijkertijd niet-tarifaire maatregelen komen die de toegang opnieuw bemoeilijken.

Méér welvaart? Er is een ruime consensus over de stelling dat meer vrijhandel kan leiden tot meer welvaart. Duidelijke en afdwingbare spelregels moeten dit complex proces in goede banen leiden. Vrij initiatief, technologische innovatie en verspreiding van kennis vormen de motor voor materiële vooruitgang.

Hoe snel? Moeten wereldwijde doorbraken in alle domeinen zo snel mogelijk worden bereikt? Of is de geleidelijke afbouw van handelsbelemmeringen en het houden van interim-evaluaties beter?

Doharonde. De hervorming, die door de agenda van Doha wordt nagestreefd, is zeer ingrijpend. De voorgestelde drastische afbouw van de landbouwsubsidies in de VS en in de EU heeft niet alleen grote gevolgen voor de lokale landbouwers en de agro-industrie, maar ook erbuiten. De gewenste markttoegang voor industriële goederen uit de VS en EU in de groeilanden (Brazilië, China en India) is eveneens een grote stap. Een significant pakket positieve maatregelen ten gunste van de armste landen kan, onder bepaalde voorwaarden, de welvaart in die landen ten goede komen, met een veel directer effect dan ontwikkelingshulp.

Opgeschort. De huidige onderhandelingsronde in de schoot van de Wereldhandelsorganisatie, ook Doharonde genoemd, werd in juli 2006 na 4 ½ jaar opgeschort omdat er te weinig vooruitgang werd geboekt.

Laatste kans? In mei 2008 werden door WTO-werkgroepen de meest recente ontwerpteksten geformuleerd. Deze teksten zullen het uitgangspunt vormen waarover eind juni/begin juli 2008 zal worden onderhandeld.

Geen optie. De mislukking van de Doharonde is geen optie, want dan vervallen de reeds verworven deelaspecten. Een terugplooien op bilaterale overeenkomsten is maar een slecht alternatief voor een multilateraal akkoord op wereldvlak.

Teloorgang Amerikaanse industrie. De teloorgang van de Amerikaanse industrie in de voorbije decennia ligt al jaren aan de basis van een levendig politiek debat dat de VS in twee kampen verdeelt: zij die machteloos berusten in de globalisering van de industrie en zij die de protectionistische 'Buy American'-reflex voorstaan. (Vision - zomer 2013)


Antecedenten
Enkele cijfers
Doel en belang van de agenda van Doha
Belangenconflicten
Wat bij mislukking van de onderhandelingen?
Bedenkingen bij laatste voorstellen Doharonde
Reorganisatie WTO

(25/09/2014)